ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ
Okulumuz Raylı Sistemler Teknolojisi Alanı 2014-2015 Öğretim Yılında açılmış olup, Elektrik-elektronik ve işletme dallarında eğitim vermektedir. Gelişen ulaşım sektörünün özellikle Raylı Sistemler kısmında yetişmiş insan gücü ihtiyacı günden güne artmaktadır. Yeni açılan bu alanımızda gerek Demiryolları gerekse Metro sistemlerindeki gerekli olan eğitimler verilmektedir.
Raylı sistem taşımacılığı, yatırım maliyetleri yüksek olmakla birlikte, işletme maliyetleri karayolu taşımacılığına göre daha düşüktür. Ayrıca kaza riskleri, enerji tüketimi, trafik sıkışıklığı ve personel istihdamı kara yolu taşımacılığına göre daha azdır. Bununla birlikte raylı sistem taşıma kapasitesi, karayolu taşımacılığına göre çok daha yüksektir. Bütün bu şartlar günümüzde raylı taşımacılığın yaygınlaşmasını hızlandırmıştır
Hâlen İstanbul'da 32 km hafif raylı, 75 km TCDD banliyö ve 48 km Metro olmak üzere toplam 145 km'lik şehir içi raylı yolcu taşıma sistemi vardır. Ayrıca Asrın Projesi sayılan Marmaray İstanbul un ulaşım sıkıntıları azaltmıştır. İzmir'de l0 km, Ankara'da 24 km, Konya'da 18 km, Bursa'da 18 km ve Eskişehir 15 km aktif raylı sistem mevcut olup, Ankara, İstanbul, Kayseri ,İzmir ,Kocaeli ve Adana'da yeni hat çalışmaları devam etmektedir.
ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER
Raylı Sistem Elektrik-Elektronikçiliği
Raylı Sistem İşletmeciliği
Raylı Sistem İnşaatçılığı
Raylı Sistem Makineciliği
RAYLI SİSTEM ELEKTRİK-ELEKTRONİKÇİSİ
Tanımı
Raylı sistem elektrik-elektronik teknisyeni, raylı sistemler katener ve sinyal sistemlerinin kontrol, bakım, onarımını yapan ve sistemi her zaman aktif halde tutan nitelikli kişidir.
Görevleri
RAYLI SİSTEM İŞLETMECİSİ
Tanım
Raylı sistem işletmecisi, raylı sistemler ile yapılan taşıma iş ve işlemleri esnasında raylı sistemin teknik alt yapısına uygun olarak trafik işletme sisteminin kullanılmasını ve raylı sistem trafiğinin işletilmesini sağlayan nitelikli kişidir.
Görevleri
RAYLI SİSTEM İNŞAATÇISI
Tanımı
Raylı sistem yol bakım ve onarımcısının sahip olduğu yeterlilikleri kazanarak yol ve müştemilatının (ekipman ve donanımının) bakım, onarım ve kontrolünü yapan, yolun trafiğe açık olmasını sağlayan nitelikli kişidir.
Görevleri
RAYLI SİSTEM MAKİNECİ
Tanımı
Raylı sistem makinecisi, raylı sistem araçlarının bakım ve onarımını yapan, kontrol eden, arıza tespitlerini yapan ve servise hazırlayan nitelikli kişidir.
Görevleri
MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER
Raylı sistem içinde yer alan mesleklerde görev alacak kişilerin mesleğiyle ilgili etik ilkelere göre hareket edebilen, fiziksel ve ruhsal açıdan sağlıklı bir yapıya sahip olan, ilk yardım bilgisi, işçi sağlığı ve iş güvenliği hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir. Raylı sistem yol teknisyeni olmak isteyenlerin; seyahat edebilecek, şantiyelerde çalışabilecek, kar mücadelesi yapabilecek, kaza ve olay mahallinde vb. ağır tabiat şartlarında çalışabilecek durumda, dikkatli ve iş disiplinine uygun hareket edebilen, makine ve teçhizat kullanma becerisine sahip özellikteki kimseler olması gerekir. Raylı sistem taşıt teknisyeni; meslek ahlakına uygun hareket edebilen, dikkatli, düzenli, sabırlı, sorumluluk alabilen ve iş disiplinine sahip nitelikte olmadır. Bu meslek elemanı haberleşme (telsiz, telefon, işaret fişeği v.b) araçları kullanmak durumundadır. Bunun yanında el aletlerini kullanma becerisine sahip olmalıdır.
Raylı sistem elektrik-elektronik teknisyeni; problem çözme becerisine, dinleme ve görsel yeteneğe sahip kişidir. Bunun yanında malzeme bilgisi ve el becerisine de sahip olmalıdır. Raylı sistem işletme-trafik teknisyeni; dikkatli, düzenli, sabırlı, sorumluluk alabilen ve iş disiplinine sahip nitelikte olmadır. Aynı zamanda başarılı bir meslek elemanı olmak için yeniliklere açık olmak, etkili ve güzel konuşmak, güler yüzlü olmak ve insan ilişkilerine özen göstermek gerekmektedir. Bu meslek elemanı iyi bir bilgisayar kullanma bilgisine sahip, bunun yanında trafik işletme sistemlerini, sinyalizasyon, elektrifikasyon, haberleşme (telsiz, telefon, faks vb.) araçları ve sistemleri hakkında genel bilgileri bilmek ve bu araçları da kullanmak durumundadır.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Raylı sistem yol teknisyeni, çoğunlukla açık ortamlarda ve arazilerde çalışırlar. Yol teknisyenleri hareketli olarak çalışmayı seven, dinamik ve takım çalışmasına uygun hareket edebilen, sürekli öğrenmeyi seven, sorumluluk alabilen ve kendini yenileyebilen niteliklere sahip olması gerekir.
Raylı sistem taşıt teknisyeni, genellikle taşıt üzerinde sürücü olarak ya da taşıt veya vagon üzerinde açık havada, atölye vb. yerlerde çalışırlar. Raylı sistem elektrik-elektronik teknisyeni, genellikle arazi ve bina içinde çalışırlar. Raylı sistem işletme-trafik teknisyeni, zamanının çoğunu kapalı ortamda çalışarak geçirir. Bu meslek elemanı trafik işletme sistemlerini ve haberleşme (sinyalizasyon, telsiz, telefon, faks vb.) araçlarını ve sistemlerini kullanırlar.
İŞ BULMA İMKÂNLARI
2004–2005 öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığının TCDD ile yapmış olduğu protokol ile açılan Raylı Sistemler Teknolojisi alanı, yapılan işbirliği sayesinde büyük ölçüde TCDD' nin ihtiyaç duyduğu elamanlar yetişerek bu kurumda iş imkânı bulabileceklerdir.
Ayrıca son yıllarda TCDD hızlı tren projeleri ile büyük şehirlerde belediyelerin işletmesinde bulunan hafif raylı sistemler ve tramvay toplu taşıma hat uzunlukları sürekli artmakta ve bu alanda önemli yatırımlar yapılmaktadır. Raylı sistemler alanından mezun olanlar, belediyelere bağlı bulunan hafif raylı sistemler ve tramvay işletmelerinde çalışabileceği gibi, bu sektöre yeni girmeye başlayan özel kurum ve kuruluşlarda çalışma imkânı bulabilir.
EĞİTİM VE KARİYER İMKÂNLARI
İstanbul, Eskişehir, Sivas, Erzincan, Kocaeli ve Adapazarı'nda raylı sistemler alanında programlar açılmıştır. Bu alandan mezun öğrencilere 4. Seviye Raylı Sistem alanında diploma ve meslek dallarında sertifika verilecektir. Modüler programlarla meslek liseleri arasında paralellik sağlandığından dolayı yatay ve dikey geçişler olabilecektir. Bu alanda Meslek yüksekokulunda öncelikle ön lisans seviyesinde eğitim verilmektedir. Ayrıca mezun olan öğrenciler Teknoloji eğitim fakültelerine ve mühendislik fakültelerinde kariyer yapabileceklerdir.
MTOK Nedir?
Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarının kısaltılmasıdır.
Üniversite kılavuzunda bir bölümün yanında eğer M.T.O.K. yazıyorsa; bu, o bölüme yalnızca ilgili mesleki ve teknik liselerden mezun olan öğrencilerin yerleşebileceği anlamına gelir.
M.T.O.K. uygulamasından önce LYS puan türüyle öğrenci alan özellikle mühendislik gibi bölümlerde meslek ve teknik lise öğrencilerinin girmesi bir hayli zordu. Meslek lisesi ve teknik liselerde okuyan öğrencilerin 9. sınıftan sonra daha çok meslek dersi alması bunun yanında LYS sınavının içeriğini oluşturan ders ve konuların büyük çoğunluğunu görmemesi, bu öğrencileri yarışta geride bırakıyordu.
M.T.O.K. uygulamasıyla getirilen yenilik bu okullara sadece ilgili mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun öğrencilerin yerleşebilmesidir.
Bu sayede teknoloji fakülteleri kurularak başta mühendislik bölümleri olmak üzere meslek ve teknik lise mezunu öğrencilere daha birçok bölümün önü açılmıştır.
Bu M.T.O.K. bölümlerini tercih edecek mesleki ve teknik eğitim almış öğrencilerin OBP (ortaöğretim başarı puanları) 0,12 ile çarpılır ve bunun dışında ek puan ya da ayrıcalık tanınmaz.
Bu fakültelere yerleşen öğrenciler eksik oldukları matematik ve fen dersleri için bir yıl intibak eğitimi alacaklardır.
Raylı Sistemler Teknolojileri Alanı mezun öğrencilerin tercih edebileceği MTOK Programları olan Teknoloji Fakülteleri mühendislik (MTOK) alanları:
Elektrik-Elektronik Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Mekatronik Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Endüstriyel Tasarım Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Bilgisayar Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Bilişim Sistemleri Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Adli Bilişim Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Ulaştırma ve Lojistik Yönetimi |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Uluslararası Perakende Yönetimi |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Turizm İşletmeciliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Otomotiv Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Makine ve İmalat Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Makine Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
İmalat Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
İnşaat Mühendisliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
İş Sağlığı ve Güvenliği |
(M.T.O.K.) MF-4 |
Raylı Sistemler Teknolojileri Alanı mezun öğrencilerin tercih edebileceği Önlisans Programları alanları: |
Raylı Sistemler ve Elektrik ve Elektronik Teknolojisi |
|
İnsan Kaynakları Yönetimi |
Raylı Sistemler İşletmeciliği |
|
İşletme Yönetimi |
Raylı Sistemler Makine Teknolojisi |
|
Lojistik |
Raylı Sistemler Makinistlik |
|
Marina İşletme |
Raylı Sistemler Yol Teknolojisi |
|
Marina ve Yat İşletmeciliği |
Elektronik Teknolojisi |
|
Marka İletişimi |
Deniz ve Liman İşletmeciliği |
|
Muhasebe ve Vergi Uygulamaları |
Dış Ticaret |
|
Posta Hizmetleri |
Enerji Tesisleri İşletmeciliği |
|
Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği |
Hava Lojistiği |
|
Sivil Havacılık Kabin Hizmetleri |
Kontrol ve Otomasyon Teknolojisi |
|
Uçak Teknolojisi |